Jąkanie to wyzwanie, które dotyka nie tylko dziecka, ale i całej rodziny. Jako rodzice często długo nie dostrzegamy go jako problemu – w naszym przypadku zdiagnozowaliśmy jąkanie córki dopiero, gdy miała sześć lat, dzięki czujności nauczyciela. Proces wsparcia dziecka wymaga zrozumienia, zaangażowania i akceptacji, ale przynosi ogromne korzyści zarówno dziecku, jak i jego bliskim.
Co wpływa na rozwój jąkania?
Jąkanie to złożony problem, który może być związany z różnymi czynnikami:
- Biologicznymi – predyspozycje genetyczne, zaburzenia neurologiczne.
- Emocjonalnymi – stres, napięcie, trudności w regulacji emocji.
- Społecznymi – relacje z rówieśnikami, reakcje otoczenia, presja społeczna.
- Środowiskowymi – szybkie tempo życia, komunikacja w rodzinie, napięcia w relacjach.
Jak wyglądała nasza droga?
Jako rodzice zaangażowaliśmy się w pomoc córce poprzez:
- warsztaty rodzicielskie,
- pracę z logopedą i psychologiem,
- uczestnictwo w wydarzeniach i szkoleniach, by lepiej zrozumieć, co leczy jąkanie i jak wspierać dziecko.
Od trzech lat wspieram także innych rodziców, których dzieci mierzą się z jąkaniem lub innymi trudnościami. Dzielę się doświadczeniem, wskazówkami i narzędziami, które okazały się skuteczne w naszej rodzinie.
Co naprawdę pomaga?
Praca z jąkaniem to nie tylko ćwiczenia logopedyczne, ale całościowe podejście do relacji i emocji w rodzinie. Kluczowe elementy to:
- Akceptacja – pozwolenie dziecku na bycie sobą, niezależnie od jego trudności.
- Praca z emocjami – zarówno dziecka, jak i rodzica, bo to my jesteśmy pierwszymi regulatorami emocji naszych dzieci.
- Tempo życia i mowy – zwolnienie rytmu dnia, dawanie czasu na wypowiedzenie myśli.
- Docenianie i wiara w dziecko – budowanie jego pewności siebie.
- Uważność i granice – zauważanie potrzeb dziecka, ale także uczenie go asertywności i wyrażania swoich granic.
Wszystkie te działania są korzystne nie tylko dla dzieci z jąkaniem, ale dla każdego dziecka.
Rodzeństwo i otoczenie
Ważnym aspektem jest włączenie rodzeństwa w proces wsparcia. W naszej rodzinie uczymy szacunku i akceptacji inności. Wzruszającym przykładem była sytuacja, gdy starsza siostra córki odpowiedziała na zaczepki: „A Ty nie masz żadnych wad? Każdy z nas jakieś ma”. Dzieci, które widzą wsparcie w rodzinie, czują się silniejsze w stawianiu czoła trudnościom.
Rodzice: Wasza rola jest kluczowa
Często słyszę od rodziców pytania: „Jak sobie poradzi?”, „Co z nim będzie w przyszłości?„. Odpowiedź tkwi w Waszej postawie. To, jak radzicie sobie z własnymi emocjami i reakcjami, bezpośrednio wpływa na rozwój dziecka. Porównuję to często do sytuacji w samolocie: najpierw załóż maskę tlenową sobie, by móc pomóc dziecku.
Wspólny czas ma moc
Jednym z najważniejszych narzędzi wsparcia jest „nasz czas” – chwile spędzone razem w sposób, który sprawia radość zarówno dziecku, jak i rodzicowi. Nie musisz bawić się w coś, czego nie lubisz. Wybierzcie aktywności, które sprawiają przyjemność obu stronom: układanie puzzli, gotowanie, wspólne oglądanie meczów czy gry w piłkę. Dzieci chłoną uwagę i zaangażowanie rodzica, a nie konkretną formę zabawy.
Stygmatyzacja i jej konsekwencje
Jąkanie niesie ryzyko stygmatyzacji, zarówno zewnętrznej, jak i wewnętrznej (autostygmatyzacji). Ważne jest, aby nie pozwalać dziecku na przejęcie negatywnych stereotypów. Zamiast skupiać się na trudnościach, warto wzmacniać mocne strony dziecka i pokazywać mu, że może osiągać swoje cele, niezależnie od problemów z mową.
Podsumowanie
Jąkanie to wyzwanie, które wymaga cierpliwości, akceptacji i zaangażowania całej rodziny. To, co rodzic daje dziecku w tej drodze – spokój, zrozumienie i miłość – jest fundamentem, na którym buduje się jego pewność siebie i siłę do pokonywania trudności.
Jeśli Twoje dziecko zmaga się z jąkaniem, pamiętaj: najważniejsze są Twoje emocje, Twoja postawa i Twój czas. Wspólnie możecie osiągnąć wiele, a nawet więcej, niż się spodziewasz.
